Strategisch-Raketwapen-Luitenant-Kolonel Stanislav Yevgrafovich Petrov is allicht één van de belangrijkste mensen op deze planeet. Maar velen schijnen nog nooit van hem gehoord te hebben. En dat is ook niet vreemd, want hij leefde in het USSR van de Koude Oorlog en deed iets wat hij volgens het toenmalig regime niet had moeten doen. Hij redde door zijn eigen gezond oordeel de wereld van een nucleaire catastrofe en werd bedankt met een maandelijks pensioentje van niets. Maar dankzij de Russische journaliste Anastasiya Lebedev kwam daar verandering in. Het verhaal van Stanislav Petrov raakte in 2004 bekend en de man ontving een hoop lauweren en geldelijke steun van Westerse organisaties.
Het verhaal is bizar en ongelooflijk. Het speelt zich af in de Serpukhov-15 bunker in Moskou, tijdens de koude nacht van 26 september 1983. In volle Koude Oorlog en 25 dagen nadat Russische jagers, per ongeluk, een Zuid-Koreaans lijnvliegtuig, dat tijdens een vlucht van John F. Kennedy Airport (US) naar Seoul boven het grondgebied van de USSR was terechtgekomen, neerschoten. In dit vreselijk ongeval lieten 269 burgers het leven. Onder hen ook een lid van het Amerikaanse Congres. Later onderzoek heeft uitgewezen dat de piloot de voorafgaandelijke Russische waarschuwingen allicht nooit heeft ontvangen en dat het Russisch ingrijpen een complete vergissing was.
Terwijl de SovjetUnie haar positie duidelijk probeerde te maken en zich verontschuldigde voor deze enorme flater, schold de toenmalige Republikeinse President Ronald Raegan de Russen voor ‘barbaren’ en noemde de aktie een ‘misdaad tegen de mensheid, die nooit vergeten mocht worden’. De spanning tussen de beide supermachten steeg tot ongekende hoogten en op 15 september verbood de Amerikaanse regering alle Sovjet-toestellen de toegang tot het Amerikaanse luchtruim. De regeringen van beide naties gingen in alarmfase.
Op 26 september, 25 dagen later dus, begaf SRF-lt-Kol. Stanislav Petrov zich, zoals gewoonlijk, naar de commandopost van de Serpukhov-15 bunker. Daar moest hij met zijn team het luchtruim boven de natie in de gaten houden. In feite had hij de dienst overgenomen van een collega die op die avond verhinderd was. Net voorbij middernacht ontving hij een computer-rapport waarvan de inhoud hem deed rillen. De machines meldden een inkomende nucleair raket, afkomstig van de US en op koers naar de hoofdstad van de USSR.
De orders en voorschriften van het Rode Leger waren duidelijk. In het geval van een nucleaire aanval moest de USSR onmiddellijk en met inzet van het volledige nucleaire arsenaal terugslaan en pas daarna de militaire en politieke leiding van het land op de hoogte brengen. Die zou dan beslissen wat er verder moest gebeuren.
Bij het geluid van de blèrende sirenes en de rode zwaailichten moest bevelhebber Petrov heel snel een beslissing nemen. De ‘Amerikaanse kernraketten’ zouden er immers maar enkele minuten over doen om hun doelwit te treffen en miljoenen slachtoffers te maken. Maar Petrov bewaarde zijn koelbloedigheid.
“Hoe zou het toch kunnen,” zo vroeg hij zich af, “dat de VS slechts één raket stuurt? Op die manier geeft ze ons ruim de kans met alle kracht terug te slaan. En dat is vanuit militair-strategisch oogpunt volslagen onzinnig.” Daarom besliste hij het bevel voor de tegenaanval uit te stellen. Enkele seconden later bereikte hem echter vreselijk nieuws: de computers hadden het spoor van een tweede nucleaire missiele getraceerd. De spanning in de bunker steeg zienderogen. Zeker toen kort daarop ook nog het spoor van een derde, vierde en …zelfs een vijfde raket op de schermen verscheen.
Iedereen in de bunker was er nu van overtuigd dat de USSR wel degelijk werd aangevallen. De sfeer werd uitermate geladen. Lt. Kol. Petrov had twee opties: zijn instinct volgen en de informatie afdoen als een vergissing van de computers, daarmee de militair voorschriften met de voeten tredend, of doen wat hem opgedragen was en met volle kracht terugslaan en de totale nucleaire aanval op de US inzetten. Wat ettelijke tientallen miljoenen mensenlevens zou gekost hebben.
Petrov wist dat als hij zich vergiste, het binnen enkele ogenblikken nucleaire bommen zou regenen op Moskou en de Sovjetunie. De seconden werden minuten, maar er kwam ook meer duidelijkheid over hetgeen er aan de hand was. Petrov had gelijk: het was een computer-fout. Naderhand heeft men ontdekt dat de fout het gevolg was van een heel uitzonderlijke lichtinval van de zon. Dit signaal was door de computers verkeerd geïnterpreteerd en aanzien voor sporen van inkomende raketten.
Petrov was de held van de dag. Zijn collega’s feliciteerden hem voor zijn koele, nuchtere en exacte beoordeling. Hij had zonet miljoenen mensen van een gruwelijke dood gered.
Helaas waren de toplui in het Kremlin het niet met Petrov’s collega’s eens. Voor hen had gefaald, de voorschriften aan zijn laars gelapt en zo miljoenen Sovjetburgers in gevaar gebracht. Hij werd prompt op vervroegd pensioen gestuurd, ontving 200 euro per maand voor bewezen diensten en kreeg prompt een zenuwinzinking.
Wegens de strikte militaire geheimhouding heeft niemand in het Westen het verhaal van Stanislav Petrov ooit gehoord. Pas in 1988 schreef een collega-officier, die aanwezig was geweest op het ogenblik van de feiten, het verhaal op papier.
Het relaas sijpelde maar traag naar het Westen door en het was onder meer aan journaliste Anastasiya Lebedev van MosNews.com te danken dat we er geleidelijk achterkwamen wie die man wel was. In Amerika groeide zijn reputatie en ook de UN noemde hem als de man die de nucleaire holocaust en dankzij zijn koelbloedigheid Wereldoorlog 3 wist te voorkomen.
Zijn levensverhaal zal volgend jaar als documentaire verfilmd worden en hopelijk krijgt hij dan alsnog het eerbetoon en respect dat hij van ons allemaal verdient.
Tags: helden• Rusland• Stanislav Petrov
Recente commentaar